Viêm phế quản mạn tính là một trong những bệnh hô hấp thường gặp. Bệnh dai dẳng, hay tái phát, dễ biến chứng nặng thành phổi tắc nghẽn mãn tính COPD và ung thư phổi. Bài viết dưới đây sẽ đưa ra những nguyên nhân viêm phế quản mạn tính, lý giải rõ hơn tại sao nguyên nhân đó lại gây bệnh, đồng thời đưa ra những giải pháp tối ưu. Đọc ngay để tìm cho mình câu trả lời nhé!
Nguyên nhân viêm phế quản mạn tính
Viêm phế quản mạn tính là bệnh gì?
Phế quản là những đường ống dẫn khí ở trong phổi (cần phân biệt với khí quản ở đường hô hấp trên). Viêm phế quản là tình trạng phế quản bị viêm với hiện tượng sưng viêm, tăng tiết đờm nhầy trong lòng ống dẫn khí. Điều này khiến đường dẫn khí hẹp lại và đầy đờm nhầy dẫn đến tình trạng ho kéo dài, ho đờm và thở khò khè.
Phế quản bị viêm như vậy trong thời gian đủ dài (kéo dài ít nhất 3 tháng trong 1 năm và diễn ra trong 2 năm liên tiếp) thì được gọi là viêm phế quản mạn tính.
Có đến 85% trường hợp viêm phế quản mạn có nguyên nhân là thuốc lá, thuốc lào. Nhưng cũng có rất nhiều trường hợp không phải do tác nhân này. Vậy cụ thể, những yếu tố nào dẫn đến viêm phế quản mạn tính?
Phế quản bình thường và phế quản bị viêm
Nhiễm độc phổi - nguyên nhân gây viêm phế quản mạn tính
Những tác nhân như khói thuốc lá, ô nhiễm không khí, môi trường làm việc không đảm bảo gây nhiễm độc phổi là nguyên nhân chính gây viêm phế quản mãn tính.
Khói thuốc - Nguyên nhân viêm phế quản mạn tính phổ biến nhất
Khói thuốc là nguyên nhân gây ra rất nhiều bệnh lý hô hấp và tim mạch, trong đó có viêm phế quản mạn. Trong khói thuốc có đến 7000 chất độc hại bao gồm nicotin, các chất khí vô cơ, các chất hữu cơ dị vòng…, chúng tác động đến phổi theo nhiều cơ chế khác nhau:
- Làm suy yếu hệ thống phòng thủ của phổi: Được hít trực tiếp vào sâu trong phổi, đến phế quản chúng làm tê liệt hoạt động của hệ thống lông rung trong lòng phế quản, làm ức chế chức năng của đại thực bào phế nang. Lông rung và đại thực bào phế nang là lớp phòng thủ vững chắc có tác dụng tiêu diệt, loại bỏ chất động hại. Khói thuốc làm suy giảm chức năng của chúng sẽ tạo điều kiện cho các vi khuẩn, virus, bụi bẩn… trong không khí tấn công phổi dễ dàng hơn.
- Làm phì đại và quá sản các tế bào tiết nhầy. Bình thường, các tế bào tiết nhầy có nhiệm vụ tiết các chất nhầy nhằm bẫy các chất lạ từ môi trường vào. Nhưng khi bị phì đại và quá sản, chất nhầy được tiết ra quá nhiều thì điều này chính là một trong những nguyên nhân viêm phế quản mạn tính.
- Ngoài ra, khói thuốc còn làm ức chế enzym antiprotease và khiến bạch cầu đa nhân giải phóng đột ngột men tiêu hủy protein, từ đó dẫn đến tình trạng sưng, viêm khiến phế quản bị viêm.
Với cơ chế rõ ràng như trên, khi một người hút thuốc lá nhiều năm liên tiếp thì nguy cơ mắc viêm phế quản mạn tính là rất cao.
Có đến 85% trường hợp viêm phế quản mạn có liên quan đến khói thuốc
Các nguyên nhân viêm phế quản khác ngoài thuốc lá
Cần lưu ý rằng, các trường hợp bệnh nhân viêm phế quản mạn tính có liên quan đến thuốc lá có tỷ lệ rất cao không có nghĩa là chỉ hút thuốc lá mới có nguy cơ cao. Còn với một số nguyên nhân sau đây, nguy cơ viêm phế quản mạn tính cũng rất lớn, đó là:
- Ô nhiễm không khí
- Nghề nghiệp tiếp xúc nhiều với bụi, khí độc hữu cơ và vô cơ. Đó là nghề thợ mỏ (than, đá, quặng), công nhân xây dựng, thợ sơn, thợ mộc, công nhân nhà máy dệt máy, kéo sợi…
- Nhiễm các vi khuẩn và virus đường hô hấp tái lại nhiều lần.
- Yếu tố cơ địa: Cơ địa dị ứng, bệnh di truyền rối loạn bài tiết chất nhầy.
- Các nguyên nhân trên dễ dẫn đến viêm phế quản mạn tính hơn khi gặp các yếu tố nguy cơ như: tuổi cao, không khí ô nhiễm, môi trường sống chật chội, ẩm thấp, thiếu vệ sinh, khí hậu ẩm ướt.
Công việc tiếp xúc nhiều với bụi và chất độc cũng là nguyên nhân viêm phế quản mạn tính
Bệnh viêm phế quản mạn có nguy hiểm không?
Đây là bệnh lý mạn tính nên không thể điều trị khỏi. Thời gian đầu các biểu hiện rất nhẹ, không ảnh hưởng đến sinh hoạt và lao động. Sau bệnh sẽ nặng dần lên.
Người bệnh sẽ bị ho và khạc đờm kéo dài, đờm có thể nhầy, dính trong hoặc xanh vàng, đục như mủ. Khi trở nặng người bệnh có những đợt khó thở, chúng tăng lên về tần suất và mức độ theo thời gian. Dần dần chức năng hô hấp bị suy giảm trầm trọng.
Những đợt cấp của bệnh viêm phế quản mạn cũng rất nguy hiểm với đợt ho và khạc đờm nặng lên và thường có bội nhiễm. Bệnh nhân có thể tử vong do suy hô hấp cấp.
Không chỉ vậy, viêm phế quản mạn còn gây ra những biến chứng rất nguy hiểm đó là bội nhiễm phổi, suy hô hấp, suy tim phải, đáng chú ý nhất là bệnh sẽ tiến triển thành COPD, ung thư phổi với các triệu chứng nặng và nguy hiểm hơn rất nhiều.
Người bệnh dễ bị tử vong do suy hô hấp
Cần làm gì khi bị viêm phế quản mạn tính?
Khi đã bị mắc viêm phế quản mạn tính, bạn cần nắm được các mục tiêu hướng tới khi điều trị bệnh, từ đó có các biện pháp để thực hiện mục tiêu đó.
Mục tiêu điều trị viêm phế quản mạn
Như đã trình bày ở trên, viêm phế quản mạn tính không thể điều trị khỏi, các phương pháp điều trị hướng tới mục tiêu:
- Điều trị kịp thời những đợt cấp giúp làm chậm lại quá trình dẫn tới tàn phế phổi, tránh tử vong.
- Ngăn ngừa những yếu tố có khả năng làm bệnh tiến triển nhanh hơn và những yếu tố gây những đợt tiến triển cấp.
- Làm thông thoáng đường thở nhằm phục hồi chức năng lưu thông khí, chống suy hô hấp.
- Phòng ngừa biến chứng của viêm phế quản mãn tính là COPD và ung thư phổi.
Điều trị kịp thời đợt cấp của viêm phế quản mạn tính
- Dùng các thuốc làm long đờm, giảm độ nhầy nhớt của đờm: acetylcystein, carbocystein, bromhexin dạng uống hoặc khí dung.
- Các thuốc giãn phế quản.
- Chống viêm, chống phù nề bằng các thuốc đường uống hoặc dạng hít định liều nhóm corticoid.
- Dùng kháng sinh phù hợp khi có bội nhiễm. ho có đờm mủ kéo dài và dự phòng đợt tiến triển ở những bệnh nhân có suy hô hấp nặng.
Tuy nhiêm, việc sử dụng nhiều thuốc tây y gây nhiều tác dụng phụ trên gan, thận, dạ dày, kháng kháng sinh,...
Ngăn ngừa các yếu tố nguy cơ
- Bỏ thuốc lá, thuốc lào, tránh xa khói thuốc.
- Có các biện pháp giúp bảo vệ phổi trước không khí ô nhiễm và biện pháp bảo hộ phù hợp tại nơi làm việc, chú ý giữ ấm khi trời lạnh, tránh nhiễm lạnh đột ngột.
- Tiêm vaccin phòng cúm vào mùa thu đông.
- Tập dưỡng sinh, tập thở cơ hoành (là kỹ thuật thở giúp tăng sức mạnh cơ hoành và bụng), từ đó tăng cường thông khí phế nang, tăng cường trao đổi oxy.
- Điều trị tích cực, triệt để các nhiễm khuẩn đường hô hấp trên để ngăn chúng trở nặng gây đợt viêm phế quản cấp.
- Giải độc cho phổi: làm sạch, loại bỏ yếu tố gây bệnh đã tấn công từ trước, phục hồi chức năng phổi bị tổn thương, từ đó giúp cải thiện bệnh.
Giải độc cho phổi là điều bệnh nhân viêm phế quản mạn cần làm
Ưu đãi đặc biệt cực hấp dẫn! Gọi ngay 1800.1044(miễn cước) hoặc để lại số điện thoại để dược sĩ tư vấn chuyên sâu và nhận ưu đãi đặc biệt dành cho bạn.
